Rechten kun je niet fotograferen – Over hoofddoekjes, Benno L., wil en recht

door Jan Dirk Snel

Gisteren kwam ik twee voorbeelden tegen waarbij mensen protesteerden tegen bepaalde uitingen door precies het tegenovergestelde te doen. Het ging in feite om twee contraprotesten tegen eerdere protesten. En het leek me in beide gevallen niet echt verstandig.

Protest en tegenprotest
Het ene geval speelde in Almere. Daar droeg een aantal vrouwelijke leden van GroenLinks in Almere donderdagavond tijdens de wekelijkse gemeenteraadsvergadering een hoofddoek. Ze protesteerden daarmee tegen de uitspraken van de plaatselijke fractievoorzitter van de PVV die zich ergerde aan hoofddoekjes op Almeerse markten en daar kennelijk paal en perk aan wilde stellen. Wie er nu precies protesteerden, is me niet duidelijk, op de foto staan meer gehoofddoekte dames dan GroenLinks in Almere gemeenteraadsleden telt

GLhoofdenHet andere geval betreft het initiatief van de Amsterdamse predikant Rikko Voorberg om een speciale facebookpagina onder het motto Benno L welkom in onze straat te openen. Hij keert zich daarmee tegen een andere actie op hetzelfde medium, waarbij men Benno L. weg wil hebben uit Leiden. De makers ervan vinden dat iedereen ‘die een misstap heeft gemaakt en zijn straf heeft uitgezeten’, inderdaad ‘recht op een nieuwe kans’ heeft, maar dat dat niet geldt voor wie aan kinderen heeft gezeten en dus ook niet voor Benno L.

Er zitten zeker verschillen tussen beide gevallen, maar de parallellie valt ook op. Het is ook niet moeilijk om meer sympathie voor de beide tegenacties te hebben dan voor de oorspronkelijke protesten. Dat van die hoofddoekjes is een oud en afgelebberd punt en het is de vraag of je überhaupt nog aandacht moet besteden aan iemand die er nog steeds niet aan gewend is. Het is bovendien een irrelevant punt. Gemeenten gaan daar nu eenmaal niet over. De beelden van de overigens zo te zien niet erg grote volksoploop bij de vermoedelijke woning van Benno L. stemmen ook niet erg vrolijk. Enige zorgen vallen mogelijk te begrijpen, maar het lijkt me dat burgemeester Lenferink van Leiden zorgvuldig gehandeld heeft en terecht op de adviezen van de reclassering is afgegaan.

Wil
Wat aan beide oorspronkelijke uitingen opvalt, is dat men de eigen wensen, de wil, vooropstelt. Men wil iets niet en dat is het dan. Men vindt het ook nauwelijks nodig dat nader te funderen. Die wil moet politiek maar doorgezet worden. En daar ligt ook het probleem van de tegenprotesten. Die begeven zich op hetzelfde niveau. Wij willen het wel! Geen hoofddoek? Wel een hoofddoek! Iemand niet welkom? Bij mij is hij best welkom! Wil tegenover wil. Men volgt hetzelfde denkkader. Maar daar gaat het niet om. Het gaat om recht tegenover wil.

Wat je persoonlijk van hoofddoekjes vindt, is volkomen irrelevant. Het gaat er gewoon om dat iemand het volste recht heeft zo’n ding te dragen. Een paar jaar geleden uitte Femke Halsema haar persoonlijke moeite met hoofddoekjes, terwijl ze tegelijk aangaf dat ze niemand het recht zo’n ding te dragen wilde betwisten. Dat was principieel de juiste houding. De naaste buren van Benno L. hadden kennelijk geen bezwaren tegen zijn komst en ik wil best met Rikko Voorberg instemmen dat ik persoonlijk ook geen bezwaar zou hebben. Maar is dat het punt waar het op aankomt?

Nee, het punt lijkt me dat het recht simpelweg doorgang moet hebben, zij het dat dat altijd wel met consideratie voor de gevolgen uitgevoerd moet worden. Wensen zijn concreet, recht en rechten zijn veel abstracter. De motivatie van Rikko Voorberg is zeker sympathiek. Met een verwijzing naar de theoloog Stanley Hauerwas zegt hij in feite dat je alleen maar je mond open moet doen als je ook bereid bent zelf iets te doen. Maar doe je daarmee recht aan het niveauverschil van recht en persoonlijke wensen?

Recht
Een democratische rechtsstaat gaat vooral over het algemeen belang, hoe we met zijn allen kunnen leven. De PVV maakt reclame met politiek irrelevante punten en heeft in werkelijkheid moeite met onze rechtsorde, al blijft het meestal bij loze frasen. Dat sommige mensen in Leiden persoonlijke zorgen hebben, valt te billijken, maar dat ze zich tegen het recht keren niet.

Maar recht kun je niet fotograferen. Misschien is het beter niet te veel aandacht te besteden aan mensen en aan uitingen die daar wel tegenin gaan. Kleine plaatselijke oprispingen worden tegenwoordig al te snel landelijk nieuws. Het recht laat zich alleen in rustige en weloverwogen bewoordingen verdedigen. En dat lijkt me eigenlijk ook wel genoeg.

(131)

2 reacties to “Rechten kun je niet fotograferen – Over hoofddoekjes, Benno L., wil en recht”

  1. “En dat lijkt me eigenlijk ook wel genoeg.”
    Dat vind ik tamelijk optimistisch. Het is niet zo moeilijk voorbeelden te vinden waarbij “rustige en weloverwogen bewoordingen” onvoldoende verdediging boden.

    • Dat is ook tamelijk optimistisch, Mark Nieuweboer, en dat er voorbeelden zijn waarbij het anders was, dat geloof ik onmiddellijk. Maar we moeten ons het hoofd ook niet op hol laten brengen. Uit onderzoek bleek dat de overgrote meerderheid van de buurtgenoten in Leiden geen bezwaar had. Bovendien bleek dat veel van de demonstranten helemaal niet uit de naaste omgeving kwamen. Kortom, soms gaat het om een klein aantal aandachtstrekkers en door ze al te veel aandacht, in de vorm van tegenacties, te geven speel je ze in feite alleen maar in de kaart.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: