Nieuws en het Gesprek van de Dag

door Jan Dirk Snel

.:.

Ritueel
Soms verandert nieuws ineens in een ritueel. Er gebeurt iets dat ons aller aandacht trekt en vervolgens gaat het bijna alleen daar nog over.

Gezin rond de tv, 1958

Dat is nu ook het geval nu het skiongeluk van een zoon van het staatshoofd veel aandacht trekt. Alle feiten die er sinds vrijdag toe doen, kun je waarschijnlijk in vijf minuten vertellen. En dan zijn ook werkelijk alle details van enig belang wel verteld. Toch heb ik de sterk de indruk dat nieuwsuitzendingen veel meer tijd uittrekken. Ook kranten vullen heel wat pagina’s. Ik moet toegeven dat ik dat allemaal niet zo volg en dat ik eigenlijk nooit naar Nederlands tv-nieuws kijk, maar ik volg wel weer genoeg radio om daar te horen dat er veel discussie is over de mate van aandacht en de vraag of het allemaal niet erg overdreven is. Wat hiervan te zeggen? Is de ruimte die in het nieuws ingeruimd wordt terecht?

Twee dingen
Ik zou daar twee dingen op willen zeggen. Ten eerste: nee, als er bijna geen nieuws is, moet je er in nieuwsuitzendingen ook niet veel ruimte voor uittrekken. Ten tweede: als iets veel aandacht trekt, als mensen erg bij een thema betrokken zijn, is het terecht daar ook veel aandacht aan te geven. De oplossing lijkt me simpel: scheid het gesprek van de dag van het nieuws.

Het is een gewoonte die in grote lijnen ook gevolgd wordt door de redacties van uitzendingen als tagesschau op de ARD en heute op het ZDF. Ook als er in Duitsland iets gebeurt, dat de hele natie beroert – ik denk aan de grote overstromingen van een paar jaar geleden – probeert men toch nog steeds een breed nieuwsaanbod te blijven bieden. Men last dan een extra uitzending na afloop van de gewone nieuwsuitzending in.

Dat zou in Nederland ook kunnen. Toen onlangs de Elfstedentocht werd afgelast – nou ja, groot woord voor de mededeling dat het er absoluut niet inzat -, was het begrijpelijk dat het begin van de persconferentie rechtstreeks werd uitgezonden. Voor veel mensen was het belangrijk nieuws, maar de essentie kon je op zich makkelijk in twee minuten vertellen. Het was dan ook volkomen onbegrijpelijk dat er daarna nog tientallen minuten op het onderwerp werd voortgeborduurd in de journaaluitzending. Na een aantal minuten had men terug moeten gaan naar de rest van het nieuws. Maar er was niets op tegen geweest als daarna een extra uitzending was ingelast voor mensen die nog niet genoeg van het onderwerp hadden en die graag de diepe gedachten van ene M. Smeets over het onderwerp wilden vernemen.

Het Gesprek Van De Dag
En dat zou ook nu de oplossing zijn. Het is volkomen begrijpelijk dat mensen met de koninklijke familie meeleven en allerlei dingen willen horen. Maar het gaat niet om nieuws, maar om een collectief, nationaal ritueel. Ook daar moet plaats voor zijn, maar geef dat een afzonderlijke plaats. Blijf in de reguliere uitzendingen de normale dingen doen en behandel het aandachttrekkende thema onder een andere naam. Het Gesprek Van De Dag lijkt me wel een geschikte naam. Het was de typering die hoofdredacteur Marcel Gelauff van het NOS Journaal vandaag in Stand.nl zelf terloops gebruikte. Maar men kan ook per thema een naam kiezen. Als het onderscheid met het reguliere nieuws maar helder is.

Het is een onderscheid dat met name voor een hybride medium als de tv geschikt is. Kranten zijn ook niet alleen op nieuws gericht, maar hebben dat wel als kern. Radio is meer gedifferentieerd naar zender. Radio1 bijvoorbeeld pretendeert een nieuwszender te zijn, maar combineert dat weer met sport, een verschijnsel dat eerder voor de Ewige Wiederkehr des Gleichen staat. Maar tv is een medium waarop van alles door elkaar loopt, van amusement tot nieuws. Op zo’n medium kun je dus gemakkelijk een categorie invoeren die voldoet aan de collectieve aandacht, maar niet pretendeert nieuws te zijn.

Het is maar een gedachte.

(58)

One Comment to “Nieuws en het Gesprek van de Dag”

  1. ja mee eens… wat dat betreft is het Nederlandse NOS-journaal (RTL Nieuws kijk ik nooit) al jarenlang wel heel erg de “stem des volks”. Het zou interessant zijn dat eens nader te beschouwen in combinatie met het ogenschijnlijk tegengestelde fenomeen van dat Nederlanders ook meer gezagsgetrouw zijn dan mensen in het buitenland…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: