The Right Thing To Do

door Jan Dirk Snel

.:.

Soms is het heel simpel.

Er ligt een keuze voor, en dat kan een keuze zijn die je zelf niet gezocht hebt, en je moet ja of nee zeggen. En dan weet je gewoon wat het juiste antwoord is. Ja, ik kom nog even op de zaak-Mauro terug, want dit is zo’n simpel geval. Nee, dat was zo’n simpel geval, tot de minister besloot om niet te doen wat hij wist dat hij moest doen. Daardoor is dit schijnbaar een ingewikkeld geval geworden.

Ja, er zijn vele zaken waarbij de keuze tussen ja of nee heel lastig kan zijn. En ik behoor tot het soort mensen dat het meestal niet weet of dat vaak probeert zich zo lang mogelijk van een oordeel te onthouden, en soms helemaal, als het toch niet nodig is. Ik mag graag de dingen van enige afstand bekijken. Als ik dus zie dat één individueel geval in het middelpunt van de belangstelling komt te staan, is mijn eerste wantrouwige reactie: is dat nou wel nodig? Zijn er niet veel meer andere, vergelijkbare gevallen? Moeten we dit niet algemener benaderen? Een vraag die ook al vaak gesteld wordt, is of er niet meer even schrijnende of schrijnender – ik hoorde op tv iemand beweren dat de comparatief niet bestond, maar mijn Van Dale kent die wel – gevallen zijn. O ja, vast en zeker wel, maar dan zegt dit ene geval, dat ons door omstandigheden zo beroert, kennelijk ook daar wat over.

Charles-Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (1689-1755), aan wie de leer van de ‘trias politica’ wordt toegeschreven, al gebruikte hij de term nooit.

En dit geval is duidelijk. Is er ook maar één concreet belang bij gediend om deze in alle opzichten Nederlandse jongen na ruim acht jaar uit dit land te verwijderen, hem los te rukken uit het gezin waar hij toe behoort – en dat vooral nu hij ruim acht maanden lang, van oktober vorig jaar tot juni van dit jaar, mocht leven met de belofte dat hij hier wel mocht blijven? Nee. Maar zou hem hier houden hem, zijn naasten en vrienden veel verdriet besparen? Ja. Nou dan. En daarbij weet ik ook wel dat grensvragen lastig zijn. Als acht jaar de doorslag geeft, waarom dan zeven of zes niet? Of vijf of vier? En, is er niet bij elke uitzetting, ook na een jaar, verdriet? Lastig, lastig, maar in dit geval vinden de meeste mensen de casus op zichzelf bezien wel helder en dat geldt zelfs voor velen die andere overwegingen menen te moeten laten prevaleren, waarover zo meer.

De minister heeft, zo hebben twaalf asielrechtdeskundigen, op eentje na allemaal hoogleraren, in de Volkskrant betoogd en heeft Jan de Visser, een van de zes die begin dit jaar om het voorzitterschap van het CDA streden, op zijn weblog even overtuigend laten zien, alle ruimte om alsnog gebruik te maken van zijn discretionaire bevoegdheid. De twaalf geleerden betogen trouwens dat de precedentwerking gering zal zijn, en Jan de Visser stelt dat er uit de toepassing van discretionaire bevoegdheden ‘nooit beleidsregels afgeleid’ worden. Ik vraag me dat wel een beetje af. Maar indien wel, so what? Uiteraard dien je die andere gevallen ook zo te behandelen. Dat hoort sowieso al. En als je consequenties voor de toekomst vreest? Dan zorg je maar dat die niet meer voorkomen. (Dat hele idee van een aanzuigende werking is trouwens toch al kwestieus.) Waarbij ik wel wil aantekenen dat het idee dat je sommige dingen definitief kunt regelen, illusoir is, een overdreven geloof in de maakbaarheid van de samenleving.

Kortom, eenvoudig geval en de minister kan een eenvoudig antwoord geven. Hij vindt zelf eigenlijk ook dat Mauro hier moet blijven en probeert daar via bijvoorbeeld een studievisum wegen voor te vinden. Maar niets belet hem om Mauro gewoon een verblijfsvergunning te geven. Hij kan wel, maar hij wil niet. Ten onrechte verschuilt hij zich achter de ‘regels’. De wet geeft hem juist de volle mogelijkheid om de zaak met één pennenstreek op te lossen en die pen kan hij dan vervolgens ook voor andere, mogelijk vaak veel schrijnender gevallen gebruiken. Dat maakt het ook zo ernstig: de onoprechtheid van de minister. Stellen dat hij de zaak aan de geldende regels getoetst heeft, terwijl hij gewoon zelf kan doen wat er gedaan moet worden. Wie over discretionaire bevoegdheid, (enige) vrije beleidsruimte dus – geen willekeur, ook al betekent het adjectief dat in het Frans wel degelijk – beschikt, dient per definitie hogere normen aan te leggen dan die van het geldende, positieve recht; daar is die bevoegdheid namelijk voor: om zelf een afweging te maken. De minister kan gewoon doen wat rechtvaardig is. Barmhartigheid is in dit verband een misleidend woord. Het gaat om the right thing to do. Dat is niet met de hand over het hart strijken, dat is gegeven de voorliggende keuze een kwestie van recht en gerechtigheid.

Wat mij het meest opvalt, is dat de verdedigers van de minister zich in de meest vreemde bochten wringen. Tijdens het CDA-congres van zaterdag bestond Elco Brinkman, voorzitter van de fractie in de Eerste Kamer, het zelfs om een tegenstelling te creëren tussen mensen die ‘emotie en geweten’ lieten prevaleren, en mensen die van het ‘verstand’ zouden uitgaan. Die man zou dus echt enige filosofische bijscholing kunnen gebruiken. Het geweten staat dus tegenover de rede? Oei! Het is natuurlijk flauwekul. Het geweten is juist een redelijke zelfbinding aan normen die je erkent. En gevoelens en emoties kunnen redelijk zijn, maar soms ook onredelijk, wat alleen al gegeven is door de – soms juiste, soms onjuiste – informatie die ze bewerkstelligt. Het gewone rechtsgevoel staat niet tegenover het verstand, maar komt op hetzelfde neer. Zonder emoties zouden we trouwens helemaal niet kunnen denken. Zuivere semantiek bestaat voor mensen gelukkig niet. Wat opvalt, is juist de irrationaliteit van degenen die de weigering van de minister om het juiste antwoord op de voorliggende vraag te geven, verdedigen. Eindeloos en velerlei – ik zag het ook op Twitter – zijn de uitvluchten, niet alleen over de zogenaamde ‘regels’ en nog van alles en nog wat, maar ook over wat er in het verleden had moeten gebeuren. Had staatssecretaris Albayrak – alles draait, zie de overzichtelijke tijdlijn bij Krapuul, om haar besluit van 19 november 2009, dat door de rechtbank op 4 oktober 2010 eerst vernietigd werd en door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State op 16 juni 2011 vervolgens gebillijkt werd – dan in november 2009 niet al een verblijfsvergunning moeten geven? Ja, misschien wel. Maar alle mogelijke gelijk inzake het verleden verandert niets aan de kristalheldere vraag die zich nu aandient. Rede, rechtsgevoel, natuurrecht, waar men maar vanuit gaat, spreken helder.

Een misverstand dat ook vaak opduikt, is dat de trias politica hier in het geding zou zijn. De rechter heeft toch immers gesproken? Jazeker, maar het gaat hier echt niet om een inbreuk op het gezag van de rechterlijke macht. Zoals dat meestal gaat, wordt de Vreemdelingenwet 2000 vooral uitgevoerd door – het werkwoord kondigt het al aan – de uitvoerende macht. De rechter voert primair niks uit. Die is er om nadat je bezwaar bij het bestuursorgaan hebt gemaakt, bij in beroep te gaan. De rechter corrigeert het bestuur hooguit, als dat alle grenzen overschreden heeft. Het is, als je het scherp wilt stellen, dus eerder zo dat de rechterlijke macht, overigens geheel volgens de wet en rechtsstatelijke vereisten, ‘inbreekt’ op de uitvoerende macht. En juist daarom oordeelt de bestuursrechter in het algemeen marginaal: dus of men binnen bepaalde grenzen dit had kúnnen doen, wat dus niet wil zeggen dat het tegendeel niet ook gekund had, zoals ook het deskundigendozijn opmerkt. In dit geval oordeelden de rechtbank en de Afdeling Bestuursrechtspraak dus tegenovergesteld en een van de argumenten van de laatste instantie was dat de rechtbank te snel tot een ‘zelfstandige belangenafweging’ was overgegaan en niet de ‘vereiste terughoudendheid’ had betracht. Alleen daaruit blijkt al dat ze dat zelf wel probeerde. De rechter oordeelt niet inhoudelijk wat het beste of meest rechtvaardige is en dat is ook niet zijn taak. Maar juist daarom heeft de minister zijn eigen discretionaire bevoegdheid. Achter de rechter of de wetten kan hij zich niet verschuilen, de wet legt de laatste verantwoordelijkheid juist in zijn handen. En tja, dat de Staten-Generaal zich daar dan mee bemoeien, dat kan gebeuren, zoals ik in mijn vorige blog al betoogd heb. (Ook een raar misverstand: mensen denken dat de regering uitvoerende macht is en het parlement wetgevende macht. Maar volgens artikel 81 van de Grondwet stellen regering en Staten-Generaal samen de wetten vast. Over de controlerende taak van het parlement of over wat het verder maar kan, staat vrijwel niets in de Grondwet. De beide Kamers bepalen uiteindelijk zelf wat ze op grond van hun bevoegdheden en rechten doen.)

Nog steeds geeft het een ongemakkelijk gevoel dat een individueel geval, dat waarschijnlijk echt niet het meest schrijnende is dat er bestaat, zo het nieuws beheerst. Het lijkt een beetje hysterisch. Men kan lange verhalen houden hoe dat zo is gekomen, hoe de pleegouders en andere sympathisanten de media gezocht hebben en hoe politici verwachtingen gewekt hebben. Men kan er ook op wijzen dat het een uiting is van de hoge normen die onze samenleving, althans op het moment dat ze met foutieve beslissingen geconfronteerd wordt – en dat is waarschijnlijk vrij toevallig en veel ontgaat ons – aanlegt. Maar het hele punt blijft ook dat het zover allemaal niet had hoeven te komen. De minister had hier allang een einde aan kunnen maken door gewoon te doen wat recht en rede hem ingeven.

Soms is het heel simpel.

(14)

15 Responses to “The Right Thing To Do”

  1. Om de politieke heisa nog iets groter te maken heeft heeft Unisef de volgende verklaring uitgegeven:
    “Beleid achter uitzetting #Mauro is in strijd met Verdrag Rechten vh Kind.”
    http://t.co/74dRm7jx

    De termijn die in het verdrag genoemd wordt is 5 jaar. Dat is veel korter dan de 8 jaar die Mauro (en 75 vergelijkbare kinderen) al in NL zijn.

  2. hoi ik moet eelijk zijn. wij helpen mauro indirect mee met occupyglobal.eigenlijk is dit veel groter maar daar willen ze niet aan .kijk om je heen .waar ligt nou de ellende van de wereld.het zit hem eigenlijk in de opvoeding en ingewortelde samenleving.eigenlijk is iedereen slchtoffer.zelfs die 1pro is er de dupe van want ze slapen net zo als de rest.je mag niet generaliseren want de derde weeld en tweede weeld en mensen die al ocupier zijn komen er niet door.ik denk dat die 1pro ook weer humaan wil worden zelfs al is maar ze zitten ook moeielijk.zie ghadaffi met kleinkinderen op clip.of zie nou de zoon van ghadaffi.als hij anders opgevoed was zat hij niet zo echt ik heb verdriet ik leef met hem mee hij is bang.echt het kind van de rekening zols zovele.ik pleit om een globalchange dat is het beste.rustig de tijd nemen en alle wonden van honderden jaren helen.utopi bestat niet.wel kunje de mens zijn eigenwaarde terug geven dt zou mooi zijn ieder wat vrijheid met de vrntwoording voor moeder aarde mens en natuur.geef alle mensen op zijn minst en basis zoals voeding kleding woning educatie kunst kultuut en zeer belangrijk zijn eigen roots.in principe is ieder geloof in de gronbeginselen het zelfde .humaniteit en mt dieren bij moeder natuur leven in al zijn facetten.er is zoveelinteligentie maak er wat van warom zou je er nit in geloven de tp is gezet .lls rustig op zijn tijd mededogen enhelpen wort allemaal full-time ocupier respect wat ik al zij laat mauro met rust hij heeft recht op zijn eigen keuze in het leven .humaaniteit staat voor liefde.liefde is universeel.als mensen verliefd worden laat ze metrust .laat z wonen waar ze willen.de wereld is van iedereen en ook van de dieren ze hebben zo een geduld echt ga er voor het is niet moeielijk respect ocupylimbu

  3. Op Facebook zijn er ook steunbetuigingen voor Mauro. Ik vind het heel moeilijk te verhapstukken dat er eerst een arsenaal aan deskundigen te pas moet komen om tot een beslissing te komen. Nagenoeg allemaal dezelfde mening delen ze. Als ik al lees dat Unicef een verklaring uitgeeft dat het beleid m.b.t. Mauro in strijd is met Het Verdrag van de Rechten van het Kind, vermoed ik dat een zeker blonde man dit argeloos naast zich neer gooit en voet bij stuk houdt, want afspraak is afspraak, staat toch in het gedoogakkoord! Nou laat deze afspraak tussen de ondertekende landen en Unicef een vele malen groter belang dient dan een gedoogakkoord, het gaat hier om een kind, welliswaar nu 18 jaar, maar dat betekent niet dat we niet meer verantwoordelijk moeten voelen voor hen!

  4. Zodra er een rechts kabinet aan de macht komt gaat de linkse zieligheidsindustrie op zoek naar schrijnende gevallen, om zo de regering te destabiliseren. Andere middelen dan het uitmelken van hun vermeende “moral supremacy” hebben ze namelijk niet. Los van de vraag of hij “moet” blijven is Mauro daar dus het nieuwste beklagenswaardige slachtoffer van. Bewijs: Albayrak had hem al eerder willen uitzetten, maar daar hoorde men toen niets over. Waarom? Links was toen zelf aan de macht.

    Overigens vind ik dat er een internationaal arrestatiebevel moet worden uitgevaardigd naar de moeder van Mauro, die hem op schandalige wijze in de steek heeft gelaten. Stel je voor dat een Nederlandse moeder haar kind naar China zou opsturen. Zogenaamd voor zijn “toekomst”. Die moeder zou zonder twijfel het gevang in gaan. Maar rechtvaardigheid geldt natuurlijk alleen voor witte moeders: als je zwart bent, dan kun je met je kinderen doen wat je wilt. En dan geef je later gewoon de schuld aan een rechtse regering.

    • Guiseppe, dat je reactie een griezelige en onredelijke uiting van cynisme is, zal ik je wel niet hoeven te vertellen. Je zult zelf ook de onoprechtheid en vergezochtheid wel beseffen. Maar waarom dan die behoefte om te laten zien hoe ver je durft te gaan?

      Je reactie is volstrekt onzakelijk. Met links tegen rechts en met ‘zoeken’ naar schrijnende gevallen heeft dit niks te maken. Tegen het besluit van Albayrak was destijds nog beroep mogelijk en laten we niet vergeten dat Mauro dat in eerste instantie gewonnen heeft. Wat je ook vindt van het besluit van de staatssecretaris uit 2009, over wat er nu moet gebeuren, zegt dat niets. Bovendien was er voor die tijd al publiciteit gezocht en was – je kunt dat nalezen in de tijdlijn waar ik hierboven op wijs – Mauro al voor de afwijzing in het Hart van Nederland geweest. Ook toen werd er al door mensen aandacht voor hem gevraagd en voor zijn pleitbezorgers is dat nu alleen maar urgenter geworden.

      Met oordelen over mensen in andere landen, landen bijvoorbeeld waar lang burgeroorlogen gewoed hebben en waar mensen het vaak moeilijk hebben, zou ik maar wat terughoudend zijn. In Angola konden mensen misschien denken dat hun kroost het beter zou krijgen als ze dat op het vliegtuig naar Europa zetten. Denk je dat iemand in Nederland iets soortgelijks over het vliegtuig naar China denkt? Het uitvaardigen van internationale arrestatiebevelen kunnen we maar beter reserveren voor ernstige gevallen, zou ik zo zeggen.

      Ik heb even geaarzeld of ik je reactie wel moest plaatsen en of ik wel tijd moest nemen om je te antwoorden. Voor deze ene keer heb ik besloten dat wel te doen. Misschien is het goed te beseffen dat er ook mensen onder onder ons zijn die onzuiverheid en kilte laten prevaleren over de rede en het goede. Ik hoop dat je eens flink bij jezelf te rade wilt gaan.

      • Ik ben geen cynicus. Daarom juist probeerde ik de morele onzuiverheid aan te tonen van de manier waarop de oppositie het geval Mauro omarmt. Het heeft er namelijk alle schijn van dat de jongen wordt geïnstrumentaliseerd in de politieke strijd tegen het rechtse kabinet. Dat lijkt me onjuist, al was het alleen maar omdat dit het verstrekken van verblijfsvergunning tot een politieke nederlaag maakt van de zittende regering. Daarmee komen de persoonlijke belangen van Mauro in het geding. En zo zie je maar weer waarom de politiek nooit maar dan ook nooit over individuele gevallen dient te gaan.

      • Het is mooi, Guiseppe, dat je nu probeert terug te krabbelen, maar je pogingen de zaken om te draaien was iets al te opzichtig. Alsof elke keer als andere partijen iets afwijzen, of dat nu al dan niet op morele gronden gebeurt, dat van ‘moral supremacy’ – bekend scheldwoord in hedendaagse nihilistische kringen tegen wat gewoon een beroep op algemene morele uitgangspunten is – zou getuigen. Je beseft heel goed dat je geen ‘morele onzuiverheid’ aantoonde, maar dat je die term gebruikt, openbaart wel wat dat je beseft wat je eigen houding was. Maar je reactie laat zien dat je misschien toch iets door hebt. Ga zo door, zou ik zeggen. Probeer het voortaan eens open en eerlijk.

  5. Je kan toch ook in dit geval je hart laten spreken? Moet hierover eerst getheoretiserd worden en allerlei jurisprudentie worden nagekeken? Wat de zaak vertroebelt zijn ook nog partijpolitieke belangen van minder fris allooi.
    Frank

  6. Het IS ook simpel. Mauro moet gewoon uitgezet worden.

    Hij heeft geprofiteerd of is slachtoffer geworden van, al naar gelang hoe je er naar kijkt, naar de kromme regels die er zijn omtrent immigratie. Dit hoofdzakelijk dankzij de goedbedoelde, maar veel te ver doorgeschoten europese bemoeienis aangaande immigratie en ik denk met name aan de EVRM en het Schengenverdrag.

    De hele Mauro crisis draait om de kromme situatie dat een minderjarige asielzoeker niet uitgezet kan worden, zelfs al voldoet deze minderjarige niet aan de toelatingseisen zoals die voor volwassenen gelden. Dit betekent dat Mauro tot zijn 18de, wanneer hij volgens de wet meerderjarig en dus volwassen is, hier kan blijven, maar daarna mag hij zonder pardon uitgezet worden. Laten we dus ook maar meteen ophouden met Mauro een kind te noemen, want dat hij is feitelijk niet (meer).

    Ik moet ook zeggen dat ik zo mijn bedenkingen heb in zijn algemeenheid. Een kind van 10 dat in zijn eentje kans ziet om naar Nederland te komen? Zonder geld en, waarschijnlijk, zonder zelfs maar een tweede taal machtig te zijn? Klinkt mij in de oren als ordinaire mensensmokkel. Smokkel die wij, als wij in dit soort gevallen niet principeel blijven, feitelijk legitimeren en aanmoedigen. Dus wat nou ‘aanzuigende werking kwestieus’?

    Dat de aanzuigende werking geen fabel is, blijkt ook duidelijk uit wat er gebeurd als een bepaalde groep een status aparte krijgt. Onmiddelijk zwelt de stroom aan voor die betreffende groep. Zelfs het gerucht destijds dat vanwege het huwelijk van Maxima en WA er een algemeen pardon zou volgen voor asielzoekers was al genoeg om het aantal aanmeldingen destijds, weliswaar tijdelijk maar toch, te laten stijgen.

    Ik geef toe. Ook ik vind de uitzetting enigszins cru en in mijn ogen is Mauro een heel wat beter voorbeeld van een geslaagde immigrant dan menige kansenjongere die het nieuws haalt, maar we moeten in dit land eens ophouden met het verzinnen van excuses en maken van uitzonderingen. En hoe moeilijk het ook mag zijn, beleid moet gebaseerd zijn op regels waarbij zo min mogelijk emoties aan te pas moet komen. Want als Mauro mag blijven, dan waarom Mauro2 niet die maar 1 dag korter in Nederland is geweest?

    Regels zijn er om uitzonderingen op te maken gaat het spreekwoord. In Nederland is een uitzondering op de regel zelf een regel geworden en het wordt hoog tijd dat gewoon glashelder zijn zodat iedereen weet waar men aan toe is. En ja, er zullen altijd mensen zijn die dan net buiten de boot vallen, maar als we daarvoor de regels aanpassen is er weer een nieuwe groep die niet buiten de boot valt en zo blijven we bezig. Dus hoe spijtig het ook is, Mauro moet gaan.

    • Het lijkt me dat ik eigenlijk alleen maar hoef te citeren: ‘Ook ik vind de uitzetting enigszins cru’ en ‘hoe spijtig het ook is’. Als je iets cru vindt of spijtig en je hoeft het niet te doen en de beslissing dient geen hoger doel, nou dan moet je het niet te doen. Het lijkt opgesloten in je eigen woorden.

      En nee, beleid moet niet gebaseerd zijn op regels ‘waarbij zo weining mogelijk emoties aan te pas komen’. Emoties lichten ons in over onze rationaliteit, over wat het goede is om te doen. Uiteraard dienen ook emoties beoordeeld te worden, ze moeten niet te uitbundig zijn, maar zonder emoties zijn we geen redelijke wezens.

      Onder opmerking over de aanzuigende werking staat een link. Die is gewoon niet aantoonbaar en zeker niet in dit geval.

  7. Tja, met een gedeeltelijk citaat kun je natuurlijk dat wel zeggen, maar het vervolg geeft, voor mij althans, duidelijk aan dat er wel degelijk een hoger doel wordt gediend bij deze uitzetting en dat is dat er dan eindelijk eens een keer vast gehouden wordt aan de regels en er niet weer een uitzondering wordt gemaakt. En hopelijk gaat dit nu eens eindelijk de regel worden.

    Zonder emoties zijn we geen menselijke wezens. Dat is wat anders dan mensen die naar rede handelen. Als ik uw woorden doortrek zou een rechter zich ook meer door emoties, de zijne of die van slachtoffers of de samenleving in zijn algemeen mogen laten lijden. Emoties zullen altijd een rol spelen, maar dat moet beperkt zijn en hooguit een kleine rol spelen bij het vaststellen van de beleidsregel. Het is niet de bedoeling dat later constant wordt teruggekomen op de regel omdat er weer sprake is van een emotionele zaak, want dan kunnen we net zo goed alle regels wel afschaffen.

    • Het punt is nu eenmaal dat invididuele beoordeling ook tot de regels behoort. Zo zit de wet in elkaar.
      Emoties moeten ook op geldigheid beoordeeld worden, maar emoties staan niet tegenover de rede: filosofisch en psychologisch is dat onzin. Een rechter die niet over een ontwikkeld gevoelsleven en empathie beschikt, kan niet rationeel oordelen.

      Overigens heb ik inmiddels een duidelijke regel ingesteld: reacties alleen met voor- en achternaam: https://jandirksnel.wordpress.com/reageren-alleen-met-volle-naam/ Maar omdat je eerder gereageerd had en je uiteraard het volle recht op een weerwoord hebt, heb ik nu nog een – volgens mij zeer te billijken – uitzondering gemaakt.

Trackbacks

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: